콘텐츠로 이동

OR 의 분산 유도

\[ \begin{align} \hat \theta \approx N(\theta, Var(\hat{\theta}))\;\rightarrow\;g(\hat{\theta}) \approx N(g(\theta), [g'(\theta)]^2Var(\hat{\theta})) \end{align} \]

2×2 분할표 설정

사건 발생 사건 미발생 합계
1군 \(n_{11}\) \(n_{12}\) \(n_{1+}\)
2군 \(n_{21}\) \(n_{22}\) \(n_{2+}\)

모형 가정

  • 독립성: 두 군은 서로 독립
  • 이항분포: \(n_{11} \sim Bin(n_{1+}, p_1)\), \(n_{21} \sim Bin(n_{2+}, p_2)\)
  • 위험률 추정치: \(\hat{p_1} = \frac{n_{11}}{n_{1+}}\), \(\hat{p_2} = \frac{n_{21}}{n_{2+}}\)
  • OR 추정치: \(\hat{OR} = \frac{\hat{p_1}/(1-\hat{p_1})}{\hat{p_2}/(1-\hat{p_2})} = \frac{n_{11} \times n_{22}}{n_{12} \times n_{21}}\)
  • 로그 변환 함수: \(g(p_1, p_2) = \ln OR = \ln\left(\frac{p_1/(1-p_1)}{p_2/(1-p_2)}\right)\)

로그 변환을 통해 정규 근사 · 선형결합을 기대할 수 있다.

  • \(Var(\hat{p_i}) = \frac{p_i(1-p_i)}{n_{i+}}\) (각 확률변수의 분산)
  • \(Cov(\hat{p_1}, \hat{p_2}) = 0\) (독립성 가정)
  • \(OR = \frac{p_1/(1-p_1)}{p_2/(1-p_2)}\) (모집단 오즈비)
  • \(\hat{OR} = \frac{\hat{p_1}/(1-\hat p_1)}{\hat{p_2}/(1-\hat p_2)}\) (표본 오즈비)
  • \(\ln \hat{OR} = \ln (\hat{p_1}/(1-\hat p_1)) - \ln (\hat{p_2}/(1-\hat p_2))\)
    • \(n_{ij} > 0, 0<p_i<1\)

\((\hat{p_1}, \hat{p_2})^T\)가 근사적으로 정규분포를 따른다고 하자:

\[(\hat{p_1}, \hat{p_2})^T \sim N\left((p_1, p_2)^T, \Sigma\right)\]
\[g(p_1, p_2) = \ln \frac{p_1}{1-p_1} - \ln \frac{p_2}{1-p_2}\]

여기서 공분산 행렬은:

\[\Sigma = \begin{bmatrix} Var(\hat{p_1}) & Cov(\hat{p_1}, \hat{p_2}) \\ Cov(\hat{p_1}, \hat{p_2}) & Var(\hat{p_2}) \end{bmatrix}\]

독립성 가정에 의해 \(Cov(\hat{p_1}, \hat{p_2}) = 0\)이므로 :

\[\Sigma = \begin{bmatrix} \frac{p_1(1-p_1)}{n_{1+}} & 0 \\ 0 & \frac{p_2(1-p_2)}{n_{2+}} \end{bmatrix}\]
\[\nabla g = \begin{bmatrix} \frac{\partial g}{\partial p_1} \\ \frac{\partial g}{\partial p_2} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{p_1}+\frac{1}{1-p_1} \\ -(\frac{1}{p_2}+\frac{1}{1-p_2}) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{p_1(1-p_1)} \\ -\frac{1}{p_2(1-p_2)} \end{bmatrix} \]

델타 방법에 의해 :

\[Var(g(\hat{p_1}, \hat{p_2})) \approx \nabla g^T \Sigma \nabla g\]
\[ \begin{align} Var(\ln \hat{OR}) &\approx \begin{bmatrix} \frac{1}{p_1(1-p_1)}, -\frac{1}{p_2(1-p_2)} \end{bmatrix} \begin{bmatrix} Var(\hat p_1) & 0 \\ 0 & Var(\hat p_2) \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \frac{1}{p_1(1-p_1)} \\ -\frac{1}{p_2(1-p_2)} \end{bmatrix} \end{align} \]
\[ \begin{align} Var(\ln \hat{OR})\quad&\approx\quad \begin{bmatrix} \frac{1}{p_1(1-p_1)}Var(\hat p_1), & -\frac{1}{p_2(1-p_2)}Var(\hat p_2) \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \frac{1}{p_1(1-p_1)} \\ -\frac{1}{ p_2(1-p_2)} \end{bmatrix} \\ &\;=\;(\frac{1}{p_1(1-p_1)})^2Var(\hat p_1)\;+\;(\frac{1}{p_2(1-p_2)})^2Var(\hat p_2) \end{align} $$\]
\[\begin{align} Var(\ln \hat{OR})\;\approx\;\frac{1}{n_{1+}p_1(1-p_1)}\;+\;\frac{1}{n_{2+}p_2(1-p_2)} \end{align}\]

$$ - \(p_1\;\rightarrow\;\hat p_1\;=\;n_{11}/n_{1+}\) - \(p_2\;\rightarrow\;\hat p_2\;=\;n_{21}/n_{2+}\) - \(\hat{Var}(\ln \hat{OR})\) : \(Var(\ln \hat{OR})\) 근사 추정값

이를 추정치로 치환하면: $$

\[\begin{align} \hat{Var}(\ln \hat{OR})\;\approx\;\frac{1}{n_{1+}\hat p_1(1-\hat p_1)}\;+\;\frac{1}{n_{2+}\hat p_2(1-\hat p_2)} \end{align}\]
\[ \]
\[\begin{align} \frac{1}{n_{1+}\hat p_1(1- \hat p_1)}\;=\;\frac{1}{n_{1+}\;*\;\frac{n_{11}}{n_{1+}}*\frac{n_{12}}{n_{1+}}}\;=\;\frac{n_{1+}}{n_{11}n_{12}}\;=\;\frac{1}{n_{11}}+\frac{1}{n_{12}} \end{align}\]
\[ \]
\[\begin{align} \frac{1}{n_{2+}\hat p_2(1-\hat p_2)}\;=\;\frac{1}{n_{21}}\;+\;\frac{1}{n_{22}} \end{align}\]
\[ \]
\[\begin{align} &\therefore \hat{Var}(\ln \hat{OR})\;=\;\frac{1}{n_{11}}+\frac{1}{n_{12}}+\frac{1}{n_{21}}+\frac{1}{n_{22}} \end{align}\]
\[ \]
\[\begin{align} SE(\ln \hat{OR})\;=\;\sqrt{\frac{1}{n_{11}}+\frac{1}{n_{12}}+\frac{1}{n_{21}}+\frac{1}{n_{22}}} \end{align}\]

$$

OR 의 95% 신뢰구간은 다음과 같이 구할 수 있다.

\(exp(x)=e^x\), \(SE=\sqrt{\hat{Var} (\ln{OR})}\) \(z\) 는 평균이 0이고 분산이 1 인 정규 분포를 따른다.

$$

\[\begin{align} Z\;=\;{{\ln \hat{OR} -\ln {OR}} \over SE(\ln \hat{OR})}\quad\approx\quad N(0,1) \end{align}\]

$$

양측 95% 신뢰구간은 \(P(-z \leq Z \geq z)=0.95\) 표준정규분포에서 양 끝단 0.025 근방에 존재하는 z 값은 다음과 같다. \(z_{0.975}=1.96\) $$

\[\begin{align} CI(95\%)\;&=\;[exp(\ln \hat{OR}-z_{0.975}\sqrt{\hat Var(\ln \hat{ OR})}),exp(\ln \hat {OR}+z_{0.975}\sqrt{\hat Var(\ln \hat{OR})})] \\\\ &=\;[e^{ln{\hat {OR}}}e^{-z_{0.975}SE},e^{ln{\hat {OR}}}e^{z_{0.975}SE}] \\\\ &=\;[\hat {OR}\;e^{-z_{0.975}SE},\hat {OR}\;e^{+z_{0.975}SE}] \end{align}\]

$$